Ontlastingsproblemen bij konijnen - Dierenkliniek HeemskerkDierenkliniek Heemskerk

Ontlastingsproblemen bij konijnen

Een vorm van diarree is zachte, plakkerige of nattige keutels, al dan niet afgewisseld met mooie droge keutels. Deze soort keutels zijn altijd verdacht en kunnen het beste zo snel mogelijk naar de dierenarts gebracht worden voor microscopisch onderzoek. Vaak is een parasiet veroorzaker van deze zachte en/of nattige keutels. Als er sprake is van coccidiose moet altijd zo snel mogelijk een geneesmiddel ingezet worden, omdat de toestand van een konijn anders binnen een paar dagen dramatisch kan verslechteren.
Ook na een antibioticum kuur kunnen de keutels er afwijkend uitzien omdat antibioticum de darmflora aantast. Een kuur met Probiotica (Lactobacillus acidophilus) kan helpen de darmflora weer in evenwicht te brengen.
ontlasting konijn

Zachte uitwerpselen

Zachte blubberige keutels kunnen verschijnen wanneer een konijn bijv. een bepaalde groenvoer niet verdraagt. Bijkomende klacht kan buikpijn zijn, veroorzaakt door gas. Of het konijn is alleen wat minder enthousiast op eten. De remedie is het konijn een dag op hooi zetten en een antigasmiddel toedienen. Zijn de volgende dag de keutels nog niet in orde, dan is er meer aan de hand en moeten de keutels door de dierenarts onderzocht worden.
Hooithee. Doe een flinke pluk hooi in een emmer, en giet daar kokend water over. Laat dat een paar uur staan, zeef het en vul de waterfles daar mee. Laat je konijn alleen hooi eten en hooithee drinken. Na een paar uur verse hooithee maken. De klachten moeten de volgende dag over zijn. Dit is uitsluitend een goede behandeling wanneer vrijwel zeker is dat de kwaal door groenvoer veroorzaakt wordt. Als de keutels de volgende dag nog zacht zijn is het heel verstandig om voor alle zekerheid deze door de dierenarts microscopisch te laten onderzoeken, om een parasiet of een bacterie uit te sluiten.

Erge diarree: noodsituatie!

Het konijn wordt stil, eet niet of nauwelijks. Er zijn geen keutels meer of zachte keutels, maar een dunne, bruine massa, die meestal stinkt. Het konijn is aan de achterkant ook vuil. De oren zijn ijskoud. Dit is serieus!!
Zorg dat je konijn drinkt. Een konijn dat aan de diarree is en niet drinkt droogt onmiddellijk uit. Bel de dierenarts, of ga naar hem/haar toe, doe dit zo snel mogelijk. Laat je niet afschepen. Als je een onwillige dierenarts treft, bel een andere. Houd je konijn in de tussentijd warm, desnoods met kruiken, ook tijdens het vervoer.
Het is verstandig om voor noodgevallen altijd lege injectiespuiten (zonder naald) in huis te hebben! Die kun je bij de dierenarts vragen. Als het konijn aan de diarree is, en het drinkt niet zelf, moet je het spuitje vullen met water, en voorzichtig in de mondhoek van het konijn leegspuiten. Pas op dat het dier zich niet verslikt. Een konijn heeft heel weinig reserves, als het heel erg aan de diarree is, en het drinkt niet, kan het binnen een paar uur sterven. Aan het water kun je een heel klein beetje zout toevoegen. Dit water geven moet je steeds herhalen totdat je bij de dierenarts bent. N.B. dit zijn aanwijzingen voor als het konijn echt heel erg aan de diarree is, en misschien al een paar uur was voordat je het merkte.
Diarree, echt vloeibare poep, is slecht nieuws. Het kan een voedselkwestie zijn, bijv. bedorven voer of een vergiftiging, het kan VHS zijn, maar ook Coccidiose. Dit is een ziekte die vooral bij jonge konijntjes voorkomt, en een dodelijke afloop kan hebben. Snel ingrijpen is geboden, de dierenarts kan, na vaststelling van de ziekte door middel van een microscopisch onderzoek van de uitwerpselen, er een medicijn voor geven.

Hele kleine keutels

Keutels die steeds kleiner worden zijn een signaal dat de darmen niet genoeg bewegen. Hier moet serieuze aandacht aan besteed worden, want dit is een ernstig signaal. Het is een teken dat het voedsel niet goed doorgevoerd wordt door de darmen.
Als de darmen niet goed werken zal de voedselmassa langzamer door het darmkanaal gaan. Het konijn voelt zich vol, en zal minder gaan eten. De darmen gaan nog minder bewegen en een vicieuze cirkel ontstaat. Op een gegeven moment stopt het konijn met eten en drinken, omdat de bijna stilstaande voedselmassa een vol gevoel geeft. Als er helemaal geen voedsel opgenomen wordt, stoppen de darmen met bewegen. Het lichaam heeft nog steeds water nodig en haalt dat nu uit de maag en uit de bestanddelen van de keutels. Het voedsel wat nog in de maag zit droogt uit en wordt een prop. Hoe langer een konijn niet eet, hoe meer hij uitdroogt en hoe harder de prop in zijn maag wordt. De oude voedselmassa geeft ook gas, wat pijnlijk is. Nog een reden voor het konijn om niet meer te eten. Het is belangrijk dat een konijn altijd goed hooi eet (vezels) en genoeg drinkt. Genoeg beweging krijgt, zodat het lichaam optimaal blijft functioneren. Keutels die steeds kleiner worden kan eindigen met helemaal geen keutels meer. En dan is het konijn al ver heen. Let dus altijd op de keutels!

Keutels die aan het achterwerk blijven plakken, of stinkende plakkeutels

Een konijn maakt 2 verschillende soorten keutels; gewone en blindedarm keutels. De gewone zijn hard en rond, de blindedarm keutels zijn klein, zacht en donker, zitten vaak op een trosje aan elkaar en ruiken heel sterk (worden ook wel “nachtkeutels” genoemd, maar dat is een verkeerde benaming). Deze keutels moeten eigenlijk rechtstreeks uit de anus gegeten worden, en ze zitten boordevol eiwitten, mineralen en bacteriën die een konijn nodig heeft om gezond te blijven.
Wanneer te veel voer gegeven wordt wat te veel koolhydraten bevat (dat is al gauw het geval bij gemengd voer, maar ook bij brood en zeer zeker bij snoep!) raakt de blindedarmflora verstoord. De blindedarm keutels worden dan zo zacht dat een konijn ze niet meer kan eten, en ze blijven aan het achterwerk plakken. Dat wordt op een gegeven moment een hele massa waar ook de gewone keutels in blijven plakken.
Wanneer een konijn selectief eet, dus alleen de lekkere dingen uit het voer, komt het dier belangrijke voedingsstoffen te kort. De blindedarmflora raakt verstoord omdat die lekkere dingen veel suiker bevatten. Het konijn eet bij wijze van spreken alleen nog suiker. Erg ongezond dus.
Afgezien van het feit dat het heel vervelend is voor het konijn en voor de eigenaar, omdat die het dier steeds moet schoonmaken, is het ook schadelijk voor het konijn. Blindedarm keutels bevatten vitaminen die een konijn beslist nodig heeft, zoals vitamine B en K, en verder ook nuttige bacteriën die nodig zijn om de darmflora gezond te houden. Als het konijn dus de blindedarm keutels niet kan eten, komt het belangrijke voedingsstoffen te kort, die het nodig heeft. Op den duur kan het konijn dan allerlei kwalen krijgen en verandert het in een chronisch ziek dier. Verder loopt het konijn in de zomer gevaar op madenziekte.
Het eten van blindedarm keutels is van levensbelang voor een konijn en het is dus belangrijk dat het van de kwaal afkomt. Dit is alleen mogelijk met een gezond dieet. Vaak is het al genoeg om minder hardvoer (Bix) te geven, veel eigenaren geven teveel Bix aan hun konijn. Een konijn dat teveel gemengd voer krijgt en geen honger heeft, eet alleen de gekleurde dingen en laat de gezonde dingen liggen.
Een konijn vanaf 6-7 maanden heeft maar 20-25 gram Bix per kg lichaamsgewicht per 24 uur nodig. Dat lijkt weinig, maar is meer dan voldoende voor een konijn dat goed hooi eet. Het hardvoer kan in twee maaltijden verdeeld worden en ’s morgens en ’s avonds gegeven worden. Omdat het konijn honger krijgt zal het veel hooi gaan eten, en ook de hele etensbak netjes leeg eten. Hierdoor wordt de darmflora weer gezond en verdwijnt de kwaal van de dunne blindedarm keutel-rommel.
Wanneer een konijn last heeft van deze kwaal, is het dus verstandig om geen snoep meer te geven en het hardvoer drastisch te minderen. Het konijn gaat nu vanzelf veel meer hooi eten en dat is goed. Natuurlijk is het belangrijk dat het konijn hooi kan eten. Kan het konijn geen hooi eten dan is het voldoende om het hardvoer flink te verminderen. Dus geen volle bak neerzetten waar het konijn zolang over kan doen als het wil, en dan die bak steeds bijvullen. Hardvoer moet eerst op zijn voordat nieuw gegeven wordt, en dan ook alles. Dus niet alleen de lekkere dingen uit het voer en de bix korrels laten liggen. Verder ook absoluut geen snacks geven, in welke vorm dan ook.
Binnen een week moet de kwaal dan een stuk verbeterd zijn, of over zijn. Is dat niet het geval, dan is het verstandig om het konijn een paar dagen op uitsluitend hooi en water te zetten. Dit kan ook al weer alleen als het konijn hooi kan eten. Vergeet niet dat konijnen slechte hooi-eters worden als ze hun buik vol hebben met hardvoer! Verbetert de kwaal, dan kan heel langzaam weer met een klein beetje voer begonnen worden, en kun je elke dag een beetje meer geven. Wanneer de kwaal weer ontstaat, betekent het dat het konijn teveel voer krijgt en moet het weer iets minder hebben. Dit is dan de dagelijkse portie die het konijn verdraagt.
Het is niet verstandig om voor deze kwaal antibioticum te geven, dat helpt niet.
Voer je al verstandig en heeft je konijn toch te zachte blindedarmkeutels, dan kan dit veroorzaakt worden door pinwormen (Passalurus ambiguus) die in de blindedarm wonen. Hiervoor moet dan het antiwormmiddel Panacur Petpaste gegeven worden gedurende minimaal 14 dagen.
De dosering Panacur is 20 mg per kg lichaamsgewicht per dag gedurende 10 dagen.
Panacur Petpaste is het beste middel, een middel zoals Ivermectine of Iverquantel kan deze worm niet bestrijden.

Achterhand wassen

Leg voor het wassen altijd één of meer droge handdoeken klaar. Zet je konijn met het achterste in een bak warm water. Over het algemeen vindt een konijn dit niet eens zo erg. Even laten weken. De aangekoekte keutels worden zacht door het warme water en kunnen gemakkelijk uit de vacht worden gewreven. Desnoods kun je hiervoor huishoudhandschoenen aantrekken. Pas altijd op dat je konijn geen onverwachte, ongecontroleerde beweging met de achterhand kan maken. Het zal niet de eerste keer zijn dat een heftige draaibeweging met de rug een verlamming van de achterpoten veroorzaakt. Een rustig konijn laat zich goed wassen, maar bij een druk of angstig konijn kan dit werkje beter met twee personen gedaan worden: een persoon houdt het konijn om de borst en onder de achterhand vast en laat het in het water zitten, de ander wrijft de keutels uit de vacht.
Droog je dier heel goed af, en zorg dat het warm blijft totdat de vacht tot op de huid droog is. Als het nodig is kun je de laatste restjes vervuiling voorzichtig met een schaartje wegknippen, maar pas op de tere huid van je konijn niet te beschadigen.
Het is belangrijk dat je konijn van zijn/haar kwaal afkomt, want vaak wassen is niet goed, de vacht gaat vervilten en onder het vilt droogt het niet. Daar gaat het dan smetten en de huid gaat kapot.
Dus ga over op een gezond dieet voor je konijn zodat het dier snel van de kwaal af is.

In de lente-zomer (bij stijgende temperaturen) is de behandeling van dunne/plakkerige ontlasting bij konijnen extra belangrijk vanwege het risico op myiasis (madenziekte)! myiasis